Checkout optimaliseren: zo meet en verbeter je je checkout

Waarom je checkout zo belangrijk is

Volgens het Baymard Institute, dat 50 studies naar winkelwagenverlating vergeleek, laat gemiddeld 70,22% van de online shoppers zijn winkelwagen achter. Een deel daarvan is gewoon aan het rondkijken. Maar wie wel wilde kopen, haakt vaak af om redenen die je zelf in de hand hebt:

• extra kosten die te hoog zijn, zoals verzendkosten (40%);
• een te trage levering (20%);
• geen vertrouwen in de website om betaalgegevens in te vullen (19%);
• een verplicht account (18%);
• een te lange of ingewikkelde checkout (17%);
• fouten of crashes op de website (17%).

Volgens hetzelfde onderzoek kunnen grote webshops hun conversieratio gemiddeld met ruim 35% verhogen door alleen hun checkout beter te ontwerpen. Elke verbetering in je checkout levert dus rechtstreeks extra omzet op, zonder dat je meer bezoekers nodig hebt.

Hoe meet je de performantie van je checkout?

Voor je iets verandert, wil je weten waar het misloopt. Deze cijfers volg je best op:

• Checkout-conversieratio: het percentage bezoekers dat de checkout start en effectief bestelt.
• Uitval per stap: bij welke stap haken de meeste bezoekers af, bijvoorbeeld bij de verzending of de betaling?
• Winkelwagenverlating: het percentage aangemaakte winkelwagens dat nooit een bestelling wordt.
• Mislukte betalingen: hoe vaak een betaling wordt geweigerd of afgebroken.
• Laadtijd en reactiesnelheid: hoe snel je checkoutpagina's laden en reageren op een klik.

Hoe je deze en andere kerncijfers berekent, lees je in 10 essentiële e-commerce KPI's om te volgen en te verbeteren.

Om ze te meten, gebruik je deze tools:

• Google Analytics 4: met e-commerce events zoals begin_checkout, add_shipping_info, add_payment_info en purchase bouw je een trechter die per stap toont hoeveel bezoekers afhaken.
• Sessie-opnames en heatmaps: met een gratis tool als Microsoft Clarity zie je hoe bezoekers je checkout echt gebruiken, en waar ze twijfelen of vastlopen.
• PageSpeed Insights: meet de snelheid van je checkoutpagina's. Hoe je dat aanpakt, lees je in de snelheid van je website meten.
• Zelf testen: plaats regelmatig zelf een bestelling, op desktop en op smartphone. Zo zie je meteen wat een klant ervaart.

1. Toon alle kosten vooraf

Onverwachte kosten zijn de belangrijkste reden waarom klanten afhaken. Niemand wil bij de laatste stap ontdekken dat er nog verzendkosten of andere toeslagen bijkomen. Toon daarom de verzendkosten al op de productpagina of in de winkelwagen, en maak het totaalbedrag zo vroeg mogelijk duidelijk. Werk je met een drempel voor gratis verzending? Laat dan in de winkelwagen zien hoeveel een klant nog moet bijkopen om die te bereiken.

2. Laat afrekenen als gast toe

Een verplicht account is voor veel klanten een reden om af te haken. Laat klanten daarom altijd als gast afrekenen. Een account aanmaken kan nog steeds, maar bied dat liefst aan ná de bestelling: alle gegevens zijn dan al ingevuld en de klant hoeft alleen nog een wachtwoord te kiezen.

3. Beperk het aantal stappen en velden

Volgens Baymard volstaan in een ideale checkout 12 tot 14 formulierelementen, terwijl een gemiddelde checkout er bijna het dubbele toont. Elk overbodig veld maakt je checkout trager en vergroot de kans dat iemand afhaakt. Zo maak je je formulier korter:

• vraag alleen wat je echt nodig hebt om te leveren en te factureren;
• gebruik het leveringsadres standaard ook als factuuradres;
• vul de gemeente automatisch in op basis van de postcode;
• maak optionele velden, zoals een bedrijfsnaam, duidelijk herkenbaar of verberg ze achter een link;
• toon een duidelijke voortgangsindicator, zodat klanten weten hoeveel stappen er nog volgen.

4. Bied de juiste betaalmethodes aan

Klanten willen betalen zoals ze gewend zijn. Voor Belgische webshops is Bancontact onmisbaar, ook via de app op je smartphone. Vul dat aan met kredietkaarten, Apple Pay en Google Pay, en eventueel PayPal of een optie om achteraf te betalen, afhankelijk van je doelgroep. Een betaalprovider zoals Mollie of Stripe maakt het eenvoudig om al die methodes in één keer aan te bieden. Toon de logo's van je betaalmethodes ook al vroeg, bijvoorbeeld in de winkelwagen.

5. Wek vertrouwen en beveilig je checkout

Een op vijf shoppers haakt af omdat ze de website niet vertrouwen met hun betaalgegevens. Zo neem je die twijfel weg:

• gebruik een veilige HTTPS-verbinding op je hele webshop;
• toon keurmerken zoals het BeCommerce-label of Safeshops.be, en reviews van echte klanten;
• maak je levertermijnen, retourbeleid en contactgegevens duidelijk zichtbaar;
• houd de vormgeving van je checkout consistent met de rest van je webshop.

Vertrouwen moet ook verdiend zijn: een checkout verwerkt persoonsgegevens en betalingen en is dus een geliefd doelwit voor aanvallers. Laat de betaling verlopen via een erkende betaalprovider, houd je webshop up-to-date en laat de beveiliging geregeld testen. Met ethisch hacken spoor ik kwetsbaarheden op voordat iemand anders dat doet.

6. Optimaliseer je checkout voor mobiel

Een groot deel van de online aankopen gebeurt op een smartphone. Op een klein scherm wegen drempels nog zwaarder. Gebruik grote, goed klikbare knoppen, toon het juiste toetsenbord per veld (bijvoorbeeld een numeriek toetsenbord voor postcode en telefoonnummer) en ondersteun automatisch invullen. Snelle betaalmethodes zoals Bancontact via de app of Apple Pay maken afrekenen op mobiel bovendien veel eenvoudiger. Waarom een responsieve website zo belangrijk is, lees je in de voordelen van een responsieve website.

7. Zorg voor een snelle en foutloze checkout

Een trage checkout of een foutmelding op het verkeerde moment kost je meteen een bestelling. Beperk externe scripts op je checkoutpagina's, optimaliseer de serverresponstijd en zorg voor snelle hosting. Concrete tips vind je in 7 concrete tips om je website sneller te maken.

Besteed ook aandacht aan foutmeldingen. Controleer velden meteen tijdens het invullen in plaats van pas na het verzenden, leg duidelijk uit wat er fout is en wis nooit de gegevens die een klant al had ingevuld.

Blijf testen en verbeteren

Een goede checkout is nooit af. Test aanpassingen waar mogelijk met een A/B-test, zodat je zeker weet wat werkt. Stuur automatisch een herinnering naar klanten die hun winkelwagen achterlaten. Controleer je checkout extra grondig voor drukke periodes, zoals de solden of Black Friday. Een volledige voorbereiding lees je in de Black Friday-gids voor je webshop.